varthabharthi

ನಿಮ್ಮ ಅಂಕಣ

ಜೀವನ್ಮರಣ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ‘ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ’

ವಾರ್ತಾ ಭಾರತಿ : 12 Mar, 2020
ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಮಂಜುನಾಥ್ ಬೆಂಡರವಾಡಿ

ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯವಾಗಿರುವ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು/ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳು.


ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವಿರಲಿ ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಕೂಡ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಾಜದ ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡರು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹತ್ವ ಅರಿಯಲಾಗದೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತವೆ. ದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟೀಕೋನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಅಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಯಾಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌ಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷಾ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಪುರಾತತ್ವ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ/ಕ್ರಿಯಾ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಗಳು ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಕ್ರೀಡಾ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಆರ್ಥಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 2018ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ತರ್ ಡಪ್ಲೊರವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಎಬೋಲಾದಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು.

ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯವಾಗಿರುವ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು/ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುವಾಗಿ ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮ, ವಿಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಮುದಾಯ, ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ? ಎಂಬುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಕೂಡ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಿರುವ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯೂ ಇದೆ.

ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲಹಗಳು, ಜಾತಿ ಸಂಘರ್ಷ, ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ನಾಗರಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಹ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಅನಾಚಾರಗಳು, ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಹೀಗೆ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ತಲೆಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವಿರುವಾಗ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಗಳೇಕೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಏಳು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದರ ನಡುವಿನ ತಾರತಮ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ, ದಲಿತ, ಬುಡಕಟ್ಟು, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ/ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವಾಗ ಆ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ ಇಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದಾಗದ ಕಾರಣ ಬಹುತೇಕ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಉದಾ: ಶುದ್ಧ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಜಾತಿ/ಸಮುದಾಯದ ಬಡಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸರಕಾರ ಮಾಂಸದಂಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಕೈಕಾಲುಗಳಿಲ್ಲದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕಾರು/ಆಟೊ ನೀಡಿದರೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸರಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಸಫಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವರ ಜೀವನಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನಿರಾಕರಣೆಗೊಳಪಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬುದು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಮುದ್ದೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಬೇಕಾದುದು ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯತೆ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತರಗತಿಗೆ ಬಾರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ..? ನಿರಾಸಕ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ. ಈ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಮಾಜದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದ್ದ, ಸದಾ ಸಹಕರಿಸುತಿದ್ದ ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸದ್ಯ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯುವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೊಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಲಿಕೆಗೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು (Fieldwork) ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಕಾರವು ಕೂಡ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟು ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ಬದುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

‘ವಾರ್ತಾ ಭಾರತಿ’ ನಿಮಗೆ ಆಪ್ತವೇ ? ಇದರ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿರಬೇಕೇ? 

ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ  ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Comments (Click here to Expand)